Monitoring w bloku – przepisy i najważniejsze zasady

Kiedy wspólnota mieszkaniowa może założyć monitoring w bloku?

Montaż monitoringu w bloku często bywa inicjatywą spółdzielni albo wspólnoty mieszkaniowej. W takim przypadku trzeba wiedzieć, że założenie kamer w przestrzeniach wspólnych budynku, do których należą na przykład klatka schodowa, winda czy parking, wymaga przestrzegania określonych zasad. Tylko wtedy taki monitoring uznany będzie za legalny.

Najważniejsze jest to, że monitoring budynku wielorodzinnego musi być założony w określonym celu, czyli ma służyć poprawie bezpieczeństwa lokatorów oraz ochronie ich mienia. Nie można zakładać kamer w miejscach powszechnie dostępnych tylko dlatego, że ktoś wpadł na taki pomysł. Dodatkowo, zgodę na jego założenie musi wyrazić większość właścicieli mieszkań. Oprócz tego, kluczowe znaczenie ma też odpowiednie poinformowanie o tym, że dany teren jest monitorowany. W tym celu stosuje się specjalne tabliczki z piktogramem kamery, na których znajdują się też informacje o tym, kto jest administratorem danych osobowych, jaki jest cel ich przetwarzania, czy też jakie prawa przysługują osobom, których wizerunek został uwieczniony na nagraniach.

Ważne jest też to, że kamery umieszczone w częściach wspólnych nie mogą naruszać prywatności lokatorów. Oznacza to w praktyce, że nie mogą być skierowane bezpośrednio na ich drzwi (dodatkowo rejestrując wnętrze mieszkania) albo okna.

Czy można mieć kamerę w oknie w bloku?

Wiele osób zastanawia się również nad tym, czy można umieścić prywatną kamerę w oknie, na balkonie lub nad drzwiami w bloku. Taki monitoring jest oczywiście legalny, jednak wymaga spełnienia określonych zasad, które wynikają z ustawy o ochronie danych osobowych.

O czym musimy zatem pamiętać, kiedy chcemy założyć prywatną kamerę w bloku? Głównie o tym, że nie może ona naruszać prywatności naszych sąsiadów. Jeśli chcemy zamontować kamerę nad drzwiami, zasięg jej działania musi obejmować wyłącznie nasze drzwi oraz wycieraczkę. Kamera nie może nagrywać korytarza, osób, które się po nim poruszają, a także nie może być skierowana na drzwi sąsiadów. Taki sposób montażu jawnie narusza ich prawo do prywatności, a co się z tym wiąże – jeżeli ktoś odkryje, że jest nielegalnie nagrywany, może skierować sprawę na drogę sądową i domagać się zadośćuczynienia.

Kamera na balkonie w bloku również jest dozwolona, ale może ona rejestrować wyłącznie prywatną przestrzeń, czyli teren balkonu. Nie może nagrywać tego, co dzieje się przed budynkiem i nie może być skierowana na balkon sąsiada.

Najwięcej kontrowersji wzbudza chyba kwestia tego, czy można umieścić kamerę w oknie w bloku. Tutaj obowiązują takie same zasady jak powyżej – urządzenie jest legalne, ale znów nie może naruszać prywatności osób trzecich i nagrywać obszarów użytkowanych przez wszystkich lokatorów.

Kamera w bloku a RODO – co trzeba wiedzieć?

Podmiot odpowiedzialny za montaż kamery w bloku staje się automatycznie administratorem danych osobowych. Musi on zatem pamiętać, że nakładane są na niego pewne obowiązki, których musi przestrzegać. Wśród najważniejszych wskazać należy:

• zabezpieczenie nagrań – dostęp do nich mogą mieć wyłącznie uprawnione osoby;
• wskazanie przez jaki czas będą przechowywane nagrania (najczęściej nie jest on dłuższy niż 3 miesiące);
• respektowanie praw osób uwiecznionych na nagraniach – przede wszystkim ich dostępu do swoich danych.

Podsumowując – osoby rejestrujące obraz stają się administratorami danych osobowych. W związku z tym muszą one przestrzegać tego, aby zostały one odpowiednio zabezpieczone. Dodatkowo, nagrania nie mogą być przechowywane w nieskończoność, ale przez określony czas. Ponadto, osoby, których wizerunek jest uwieczniony, mają prawo do tego, aby uzyskać dostęp do swoich danych.

Gdzie można zgłosić nielegalny monitoring w bloku?

Problem nielegalnego monitoringu w bloku najczęściej dotyczy osób prywatnych, które chcą zabezpieczyć swój teren. Z tego powodu decydują się zamontować kamerę w oknie, nad drzwiami lub na balkonie (przede wszystkim, gdy mieszkanie znajduje się na parterze). Jeżeli uznamy, że tak zamontowana kamera nie jest zgodna z prawem, mamy kilka możliwości działania.

W pierwszej kolejności zaleca się rozmowę z sąsiadem, którego podejrzewamy o naruszenie naszej prywatności. Jego działanie – czyli montaż kamery w określonym miejscu – może wynikać z nieznajomości obowiązujących przepisów prawa. W przypadku, gdy nie przyniesie to spodziewanego rezultatu, możemy:

• poinformować o wspomnianym incydencie zarządcę budynku,
• skierować skargę do UODO, czyli Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
• zgłosić podejrzenie popełnienia wykroczenia na policję;
• skierować sprawę do sądu i domagać się usunięcia kamery, a dodatkowo też rekompensaty za szkody.

Nie zapominajmy, że nasz wizerunek jest dobrem osobisty, a co się z tym wiąże – podlega ochronie na podstawie przepisów określonych w Kodeksie cywilnym. W art. 23 czytamy między innymi, że dobra osobiste człowieka, do których należą w szczególności wolność, nazwisko, wizerunek czy tajemnica korespondencji, znajdują się pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Art. 24 (paragraf pierwszy) wskazuje z kolei jednoznacznie, że jeśli nasze dobra są zagrożone przez cudze działania, mamy prawo żądać tego, aby zaprzestać ich kontynuowania. W tym przypadku będzie to na przykład demontaż kamery. Dodatkowo, mamy też prawo domagać się pieniężnego zadośćuczynienia.

Monitoring w bloku – najważniejsze zasady

• Dopuszczalne jest stosowanie monitoringu w bloku, jednak jego montaż musi być zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Jeżeli decydujemy się na zastosowanie prywatnych kamer IP (na przykład na balkonie lub przed drzwiami), nie mogą one naruszać prywatności sąsiadów i nagrywać miejsc wspólnych.
• Monitoring na klatce schodowej czy w windzie wymaga zgody większości lokatorów, a do tego jego montaż musi być odpowiednio uzasadniony (na przykład względami bezpieczeństwa). Konieczne jest też umieszczenie specjalnych tabliczek informujących, że dany obszar znajduje się w zasięgu kamer.
• Nielegalny monitoring możemy zgłosić między innymi w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych, na policji, a w skrajnych przypadkach – skierować sprawę na drogę sądową.
• Nasz wizerunek jest dobrem osobistym, zatem podlega ochronie. Jeżeli podejrzewamy, że kamera sąsiada narusza nasze prawo do prywatności, warto uświadomić go, że jego działanie jest niezgodne z prawem. Często nieprawidłowe umieszczenie kamery na balkonie czy w oknie w bloku nie jest celowe, ale wynika z nieznajomości przepisów.

Monitoring w bloku – założony zgodnie z przepisami – może realnie wpłynąć na poprawę naszego bezpieczeństwa, ograniczyć kradzieże czy akty wandalizmu. W kwestiach spornych może być też ważnym materiałem dowodowym.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o monitoring w bloku

Czy wizjer z kamerą w bloku jest legalny?

Wizjer z kamerą w bloku jest legalny, ale nie może on naruszać prywatności innych lokatorów. Znaczy to tyle, że nie może on rejestrować części wspólnych, wejścia do mieszkania sąsiadów, a jedynie naszą przestrzeń, czyli drzwi i wycieraczkę.

Czy można zamontować kamerę na balkonie w bloku?

Można zamontować kamerę na balkonie w bloku, ale pod pewnymi warunkami. Przede wszystkim, swoim zasięgiem może ona obejmować tylko nasz teren. Nie może być skierowana na balkon sąsiada, jego okna albo części wspólne (na przykład plac przed budynkiem).

Czy do założenia monitoringu w bloku potrzebna jest zgoda wszystkich lokatorów?

Zasadniczo, aby założyć monitoring w budynku mieszkalnym potrzebna jest zgoda większości. W małych wspólnotach mieszkaniowych (do 7 lokali) konieczna jest jednak zgoda wszystkich. Wynika to z art. 199 Kodeksu cywilnego, który mówi o rozporządzaniu rzeczą wspólną. Jeżeli nie ma takiej zgody, większośc właścicieli może skierować sprawę na drogę sądową, gdzie sąd orzeknie, czy montaż kamer jest faktycznie w interesie mieszkańców.

Czy monitoring mieszkania w bloku jest legalny?

Tak, monitoring mieszkania w bloku jest legalny i najczęściej wykorzystuje się do tego nowoczesne kamery IP. Trzeba tutaj znowu pamiętać, że swym zasięgiem nie mogą naruszać prywatności sąsiadów, czyli obejmować klatki schodowej.

Kiedy monitoring w bloku jest nielegalny? Przykłady

Monitoring w bloku jest nielegalny, kiedy obejmuje drzwi sąsiada, nagrywa przestrzeń wspólną bez odpowiedniej zgody wspólnoty, zapisuje dźwięk lub narusza prywatność – na przykład kamery skierowane są w stronę okien innych lokatorów.

Bibliografia:
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-23
https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/rozporzadzenie-2016-679-w-sprawie-ochrony-osob-fizycznych-w-zwiazku-z-68636690/art-6
https://uodo.gov.pl/pl/p/dla-obywatela
https://uodo.gov.pl/pl/138/3992