Czujniki dymu - najczęstsze pytania i odpowiedzi

Pytania pojawiają się także w codziennych sytuacjach i są bardzo trafne, jeżeli chodzi o zapewnienie niezawodnego działania czujki oraz uniknięcia sytuacji, gdy zostanie ona narażona na czynniki mogące wywołać fałszywy alarm. Warto zatem wiedzieć, czy detektor dymu może zareagować na zapaloną świeczkę, parę wodną albo rozpylony dezodorant? Czy wykryje również niebezpieczny tlenek węgla, potocznie nazywany czadem? W tym wpisie odpowiadamy na najczęściej pojawiające się pytania i obalamy popularne mity.

Jak wygląda czujnik dymu?

Zacznijmy od popularnego pytania dotyczącego tego, jak wygląda czujnik dymu? To urządzenie przypomina biały krążek w białej obudowie z tworzywa sztucznego, który montuje się na suficie. Po jego bokach znajdują się specjalne szczeliny, przez które dym przedostaje się do sensora i uruchamia alarm. Dodatkowo, czujnik dymu wyposażony jest także w przycisk TEST, który pozwala na regularne sprawdzania, czy alarm działa poprawnie. Detektor posiada także diodę LED, która po wykryciu zagrożenia świeci ciągłym światłem.

Czujnik dymu możemy odróżnić od innych popularnych detektorów między innymi po miejscu montażu. Dla przykładu – czujniki gazu montowane są na ścianie na wysokości wzroku, często mają prostokątny kształt oraz wyświetlacz cyfrowy pokazujący stężenie gazu.

Nie oznacza to oczywiście, że wszystkie czujniki dymu przypominają białe dyski. Możemy także spotkać urządzenia w innych kształtach albo kolorach. Taka różnorodność wynika między innymi z tego, że użytkownikom często zależy na tym, aby czujka nie tylko gwarantowała wysoki stopień ochrony, ale też współgrała z wnętrzem.

Jak działają czujniki dymu?

Dokładne działanie czujników dymu zależy od tego, jaki rodzaj detektora chcemy zamontować. Największą popularnością w wielu domach cieszą się jednak modele optyczne, dlatego warto poświęcić im nieco więcej uwagi. Optyczne czujniki dymu wykorzystują zjawisko absorpcji (pochłaniania) oraz rozproszenia światła. Umieszczony wewnątrz urządzenia emiter wysyła wiązkę promieniowania podczerwonego w kierunku odbiornika. Gdy w powietrzu pojawi się dym, część światła zostaje rozproszona lub pochłonięta, przez co do odbiornika dociera sygnał o zmienionej wartości. Czujnik rejestruje tę różnicę i po przekroczeniu określonego poziomu uruchamia alarm dźwiękowy, a w niektórych modelach także sygnalizację świetlną.

Warto pamiętać, że czujnik może czasami zareagować również wtedy, gdy nie występuje rzeczywiste zagrożenie pożarowe. Fałszywe alarmy mogą pojawić się na przykład podczas remontu, gdy w powietrzu znajduje się dużo pyłu i kurzu w wyniku działania innych czynników, do których przejdziemy w dalszej części wpisu.

Mówiąc krótko, optyczne czujniki dymu kontrolują powietrze za pomocą wiązki światła znajdującej się wewnątrz urządzenia. Gdy do komory czujnika dostaną się cząsteczki dymu, światło zostaje rozproszone. Urządzenie rozpoznaje tę zmianę jako możliwe zagrożenie i uruchamia alarm dźwiękowy, a w niektórych modelach również sygnalizację świetlną.

Dlaczego czujnik dymu pika co jakiś czas?

Pikanie czujnika dymu nie zawsze musi oznaczać zagrożenia, jednak nie warto go ignorować. Detektor może wydawać krótkie sygnały dźwiękowe co jakiś czas, a powodem takiego stanu rzeczy są często:

• niski poziom baterii;
• różne zanieczyszczenia (na przykład kurz), które mogą zakłócać pracę urządzenia i powodować fałszywe alarmy;
• temperatury oraz wysoka wilgotność - czujniki dymu najczęściej przystosowane są do pracy w określonych warunkach, zatem jeśli zamontujemy je w miejscu o podwyższonej wilgotności albo nagłych zmianach temperatury, mogą zareagować na te warunki.

Musimy też pamiętać, że czujniki dymu mają swoją żywotność, dlatego po określonym czasie mogą już nie wykrywać poprawnie potencjalnego niebezpieczeństwa. Jeżeli czujnik dymu pika co jakiś czas, należy w pierwszej kolejności sprawdzić poziom baterii oraz regularnie czyścić urządzenie. W przypadku gdy to nie rozwiąże problemu, należy zresetować urządzenie zgodnie z instrukcją obsługi. Jeśli posiadamy z kolei ten sam detektor od wielu lat, dla pełnego bezpieczeństwa, warto wymienić urządzenie na nowe, najlepiej zgodny z normą EN 14604.

Czy czujnik dymu wykryje czad?

Niektóre osoby błędnie sądzą, że montaż jednego czujnika pozwoli na wykrycie wielu zagrożeń, jakie mogą pojawić się w domu czy mieszkaniu. W tym kontekście często pojawia się pytanie: czy czujnik dymu wykryje czad? Tutaj od razu musimy wyjaśnić, że nie.

Standardowy czujnik dymu nie wykrywa czadu, ponieważ jest przystosowany do wykrywania cząsteczek dymu powstających podczas spalania, a nie tlenku węgla (CO). Czad jest bezbarwnym, bezwonnym i niewidocznym gazem, dlatego do jego wykrywania potrzebny jest czujnik tlenku węgla, wyposażony w odpowiedni sensor, najczęściej elektrochemiczny. Wyjątkiem są tutaj modele, które łączą dwie funkcje w jednym urządzeniu - na przykład czujnik dymu i czadu w jednym. Trzeba jednak wiedzieć, że są wyposażone w dwa osobne sensory, z których każdy wykrywa inne zagrożenie.

Na co reaguje czujnik dymu?

W niektórych przypadkach czujniki dymu mogą zareagować nie tylko na unoszące się w powietrzu cząsteczki dymu, wywołując fałszywy alarm. W tym kontekście dobrze wiedzieć, czy wspomniane detektory mogą reagować na przykład na świeczkę, parę wodną albo dezodorant.

Czy czujnik dymu reaguje na świeczki?

Czujnik dymu może reagować na świeczki. Nie oznacza to oczywiście, że musimy rezygnować z ich palenia, jeżeli zdecydowaliśmy się (bardzo słusznie zresztą) na zamontowanie wspomnianego detektora.

Czujnik dymu może zareagować na świeczkę w przypadku, gdy zdmuchniemy ją tuż pod sensorem. Wówczas gęsty dym, jaki unosi się z knota, może uruchomić alarm. Istnieje także ryzyko, że czujka uruchomi się, kiedy zapalimy dużo świec w małym, słabo wentylowanym pokoju. Jeżeli chcemy uniknąć ryzyka, że świeczki zadziałają niespodziewanie na czujnik dymu, najlepiej:

• nie gasić ich bezpośrednio nad detektorem,
• do gaszenia używać specjalnego kapturka - odcina on dopływ tlenu i blokuje powstawanie dymu,
• zadbać o dobrą wentylację pomieszczenia.

Czy czujnik dymu zareaguje na parę wodną?

Kolejny dylemat związany jest z tym, czy czujnik dymu reaguje na parę wodną. Tutaj znowu musimy uważać, ponieważ w przypadku czujników optycznych, gęsta para wodna może doprowadzić do uruchomienia alarmu. Ważne będzie zatem, aby nie umieszczać czujnika dymu w miejscach o podwyższonej wilgotności – na przykład w małej łazience bez okna albo bezpośrednio nad kuchenką, gdzie w trakcie gotowania gromadzi się duża ilość pary.

Czy czujnik dymu reaguje na dezodorant?

Tak, czujnik dymu może zareagować na dezodorant w aerozolu, szczególnie jeśli zostanie rozpylony w dużej ilości i blisko urządzenia. Optyczne czujniki dymu wykrywają drobne cząsteczki znajdujące się w powietrzu, a mgiełka powstająca podczas używania dezodorantu lub innych aerozoli (na przykład lakieru do włosów czy odświeżacza powietrza) może zostać przez sensor potraktowana podobnie jak dym.

Nie oznacza to jednak, że każde użycie dezodorantu uruchomi fałszywy alarm. Ryzyko rośnie przede wszystkim wtedy, gdy aerozol jest rozpylany bezpośrednio w kierunku czujnika albo w niewielkim, słabo wentylowanym pomieszczeniu. Dlatego nie należy rozpylać dezodorantów, lakierów do włosów czy innych aerozoli bezpośrednio w pobliżu czujnika dymu. Jeśli takie sytuacje regularnie powodują alarmy, warto również sprawdzić, czy urządzenie zostało zamontowane w odpowiednim miejscu.

Najważniejsze informacje o czujkach dymu w pigułce

Czujki dymu to najczęściej białe dyski, które wykrywają obecność cząsteczek dymu w powietrzu i uruchamiają alarm. Przerywane pikanie urządzenia może być spowodowane słabą baterią albo koniecznością jego wymiany na nowy model. Nie należy lekceważyć tego ostrzeżenia, ponieważ niesprawny czujnik nie ostrzeże nas o możliwym niebezpieczeństwie, którego skutki mogą być bardzo poważne.

Czasami czujnik może zareagować nie tylko na dym. Ważne jest zatem, aby nie kierować w jego stronę rozpylonych aerozoli czy nie umieszczać w miejscu, gdzie będzie narażony na dużą wilgotność. Wcześniej dobrze sprawdzić najważniejsze parametry urządzenia, aby wiedzieć, w jakich warunkach może ono działać bezawaryjnie.